Dziwny twardościomierz (durometr) Shore'a chińskiego typu C do gumy porowatej (komórkowej)

Wśród typów durometrów (twardościomierzy) zegarowych i cyfrowych Shore'a dostępnych w sprzedaży w Europie pojawił się ok. 2010 r. (a może i wcześniej) dziwny twardościomierz w wgłębnikiem kulkowym oznaczany jako C. Jego opisywane często zastosowanie, to pomiar twardości gumy komórkowej, gąbek, i pianek (spienionych elastomerów). Typ ten został opracowany w Chinach na potrzeby przemysłu gumowego i nie ma nic wspólnego z amerykańskim typem C wg ASTM D2240, służącym do badania twardości średnio twardej gumy i średnio twardych tworzyw sztucznych. Chiński typ C jest zgodny z normą branżową przemysłu chemicznego HG/T 2489 "Guma komórkowa na buty. Oznaczanie twardości". Jego pierwowzorem jest produkowany od 1956 r. japoński twardościomierz Asker C (dlatego symbol C). Norma branżowa HG/T 2489 miała do tej pory 2 wydania: z 1993 i z 2006 r. W wydaniu z 1993 r. wgłębnik jest kulisty i ma średnicę 5 mm (promień 2.5 mm), maksymalna siła sprężyny (wartość siły przy wskazaniu 100 H)  wynosi 8050 mN, a typ ma oznaczenie "W". Natomiast w wydaniu z 2006 r. uległa zmianie max. siła sprężyny, która wynosi obecnie 8379 mN (tak jak w pierwotnej wersji amerykańskiego twardościomierza Shore A, którego specyfikacja była oparta na systemie calowym i ciężarowym), a typ otrzymał oznaczenie "C". W Europie mogą być aktualnie dostępne jednocześnie twardościomierze typu W wg HG/T 2489.1993 oraz typu C wg HG/T 2489.2006. Wszystkie one mogą być oznaczone jako typ C. Kwalifikacja typu może się odbyć jedynie podczas wzorcowania, poprzez sprawdzenie promienia wgłębnika, max. wysuwu ze stopy dociskowej, max. siły sprężyny oraz pola powierzchni stopy dociskowej wraz z odpowiednimi tolerancjami. 

Ważna informacja dla kupujących oraz importerów (szczególnie tych umieszczających na chińskich przyrządach pomiarowych własne loga i inne oznaczenia i występujących jako ich "producenci"): twardościomierz Shore'a chińskiego typu C (W), wyprodukowany zgodnie z wymaganiami HG/T 2489, wydanie z 1993 r. - może być także uznany za typ AO wg ISO 7619-1, typ E wg ASTM D2240, typ C wg JIS K7312 oraz typ Asker C wg SRIS 0101. Wymiary wgłębnika i siła sprężyny w tym twardościomierzu są teoretycznie zgodne z w/w wymienionymi normami ISO & ASTM. Wszystko zależy jednak od jakości produkcji w danej chińskiej wytwórni. Jakość produkcji można sprawdzić tylko przez wzorcowanie każdego egzemplarza wraz ze sprawdzeniem zgodności z typem W wg HG/T 2489.1993, typem E wg ASTM D2240 lub typem AO wg ISO 7619-1.

Firmie MATBOR można zlecić wzorcowanie, sprawdzenie, ekspertyzę, adiustację (regulację), kwalifikację typu i inne czynności techniczno-metrologiczne dotyczące wszelkich typów twardościomierzy Shore'a.

R. Garbiec