Zgodnie z aktualnymi normami międzynarodowymi ISO 7619-1 & ASTM D2240 minimalna grubość próbki gumy do pomiaru twardości sposobem Shore'a powinna wynosić 6 mm. Dotyczy to gumy i elastomeru jednolitego, a także gumy i elastomeru spienionego. Dotyczy to także każdego typu twardościomierza (durometru) Shore'a (np. A, D, C, OO, AO) z wyjątkiem M & AM.
Tylko przy w/w grubości minimalnej wyniki badań twardości próbki mogą być w wysokim stopniu wiarygodne (oczywiście przy zachowaniu także innych wymagan norm odnośnie twardościomierza, przygotowania probki, temperatury otoczenia itp.).
W/w normy techniczne dopuszczają także - w wyjątkowych sytuacjach i z zachowaniem należytej staranności - możliwość oznaczania twardości stosu o minimalnej grubości całkowitej 6 mm, złożoego z leżących ściśle jedna na drugiej próbek o grubości minimalnej 2 mm każda. Daje to możliwość kliku kombinacji, np. 3 próbki po 2 mm, 2 próbki po 3 mm, 1 próbka 4 mm, a druga 2 mm itp. Informację o badaniu stosu zamiast pojedynczej próbki powinno się koniecznie zawrzeć w protokole/ raporcie/ świadectwie/ sprawzdaniu z badań.
Pomiar twardości pojedynczej próbki gumowej o grubości poniżej 6 mm lub stosu próbek o grubości całkowitej poniżej 6 mm lub z udziałem próbki o grubości poniżej 2 mm należy uznać za niewiarygodny, a co za tym idzie - niemożliwy do porównywania (np. między laboratoriami badawczymi, albo między kontrolą jakości dostawcy, a kontrolą jakości odbiorcy).
Wyjątek od powyższej reguły stanowią próby mikrotwardości Shore'a w skali M wg ASTM D2240 lub AM wg ISO 7619-1. Mikrodurometr Shore'a typu M i mikrodurometr Shore'a typu AM to ten sam typ mikrotwardościomierza ale inaczej oznaczony w normach.
Przy pomiarze twardości mikrotwardościomierzem typu M (AM) minimalna grubość pojedynczej próbki powinna wynosić 1.25 mm wg ASTM lub 1.5 mm wg ISO. Mikrodurometry Shore'a stosuje się więc dla próbek gumowych o grubościach 1.5-6 mm.
Normy nie wspominają ani słowem o tym - czy na zasadzie analogii do skal makro - można badać stos 3 próbek o grubości 0.5 mm każda, co stawia miarodajność takiego pomiaru pod znakiem zapytania. Wiadomo jedynie że, mikrodurometrem nie mozna mierzyć "z ręki", a tylko ze statywu. Jeden z producentów deklaruje, że jego zestawem do badania uszczelek (mikrodurometr + statyw + pierścienie ustalające położenie uszczelek + gumowe wzorce twardości) moża testować uszczelki o grubości minimalnej 0.75 mm, czyli o 0.5 mm cieńsze niż przewiduje ASTM D2240.
Oprac. R. Garbiec
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz