piątek, 23 maja 2014

Prawna kontrola metrologiczna (legalizacja i uwierzytelnianie) w Polsce w latach 1993-2001

Pod rządami (nota bene źle napisanej) ustawy prawo o miarach z 1993 r. (Dz.U. 1993 nr 55 poz. 248) prawna kontrola metrologiczna przyrządów pomiarowych była rozdmuchana do granic możliwości - dotyczyła największej liczby rodzajów przyrządów pomiarowych w historii polskiej metrologii prawnej (od 1919 r.). Można zaryzykować stwierdzenie, że w tym okresie było legalizowane i uwierzytelniane "wszystko co się rusza i nie ucieka na drzewo". Własnie z tego powodu do dziś pokutuje u wielu użytkowników przyrządów pomiarowych nawyk myślowy, ze suwmiarki czy mikrometry oddaje się do "legalizacji", a nie do "wzorcowania" lub "sprawdzenia". Za ten stan rzeczy był odpowiedzialny Prezes Głównego Urzędu Miar, który jako jedyny miał na podstawie ustępu 8 ustawy delegację do tworzenia przepisów metrologicznych w formie zarządzeń (sić!).
Prezes GUM ustanawiał sukcesywnie przepisy metrologiczne dla każdego rodzaju przyrządów podlegających prawnej kontroli metrologicznej (legalizacji lub uwierzytelnieniu). Nigdy jednak nie ogłosił zarządzenia zbiorczego zawierającego pełny wykaz rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających tej kontroli (tak jak to czynił jego poprzednik ustawowy - prezes Polskiego Komitetu Normalizacji, Miar i Jakości oraz czyni jego następca - minister gospodarki). Wykazy ten znajdujemy jedynie w zarządzeniach prezesa GUM dotyczących opłat za czynności urzędowe administracji miar.
Najbardziej reprezentatywne w tej materii jest zarządzenie prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 21 listopada 1996 r. w sprawie opłat za czynności organów administracji miar (M.P. 1996 nr 72 poz. 668). Reasumując - legalizacji lub uwierzytelnieniu podlegały w omawianym okresie wszelkie typowe przyrządy pomiarowe stosowane w produkcji, między innymi:
- płytki wzorcowe,
- płytki kątowe,
- płytki interferencyjne płaskie i płasko-równoległe,
- kątowniki walcowe,
- kreskowe wzorce długości,
- porównawcze wzorce chropowatości,
- wałeczki pomiarowe,
- przyrządy suwmiarkowe (suwmiarki, wysokościomierze, głębokościomierze s. itp),
- przyrządy mikrometryczne (mirkometry, głębokościomierze, średnicówki m. itp),
- przyrządy czujnikowe (czujniki zębate, dźwigniowe, dźwigniowo-zębate, sprężynowe itp),
- mikroskopy pomiarowe i inne,
- projektory pomiarowe,
- długościomierze,
- kątomierze
- przymiary (sztywne, półsztywne, wstęgowe, składane),
- grubościomierze ultradźwiękowe,
- siłomierze i maszyny wytrzymałościowe,
- twardościomierze (Rockwella, Brinella, Vickersa),
- wzorce twardości Rockwella, Brinella, Vickersa i Poldi,
- wgłębniki diamentowe Rockwella i Vickersa.
To tylko niektóre rodzaje przyrządów, te których zwykle (począwszy od 1919 r. a skończywszy na 2014 r.) - nie kojarzy się z prawną kontrolą metrologiczną.
Aktualny wykaz rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej (zatwierdzeniu typu lub/i legalizacji) zawiera rozporządzenie ministra gospodarki z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli (Dz.U. 2008 nr 3 poz. 13 z poźń. zm.).
Pierwszy chronologicznie w polskim systemie prawnym wykaz rodzajów przyrządów pomiarowych (zwanych ówcześnie narzędziami mierniczymi) podlegających prawnej kontroli metrologicznej (legalizacji) zawiera rozporządzenie ministra przemysłu i handlu z dnia 18 grudnia 1920 r. o opłatach za czynności urzędów miar (Dz.Pr.P.P. 1919 nr 15 poz. 211).

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz